อุตสาหกรรมไม้แปรรูป อัด อบ อัดน้ำยา

ความรู้เกี่ยวกับอุตสาหกรรมไม้แปรรูป อัดอบน้ำยาไม้
อุตสาหกรรมไม้ยางพาราประกอบด้วยผู้เกี่ยวข้อง 3 กลุ่ม อุตสาหกรรมต้นน้ำ คือกลุ่มเกษตรกร ผู้ปลูกไม้ยางพารา อุตสาหกรรมกลางน้ำ คือ กลุ่มธุรกิจไม้ยางพาราแปรรูป และอุตสาหกรรมปลายน้ำ คือกลุ่มเฟอร์นิเจอร์ อุตสาหกรรมเครื่องเรือนและผลิตภัณฑ์จากไม้ยางพารา

Pic04

จุดเสี่ยง ลักษณะความเสี่ยง ผลกระทบที่อาจเกิดขึ้น วิธีการจัดการ
1. การลงกองไม้ 1.1 การถูกท่อนไม้หล่นทับ หรือกระแทก เศษไม้ทิ่ม แทง – พนักงานได้รับบาดเจ็บจากการถูกท่อนไม้ กระแทกหรือทับอวัยวะต่างๆ เช่นมือ แขน ขาและเท้า เป็นต้น – ใช้รถยกในการเคลื่อนย้ายท่อนไม้
– พนักงานสวมอุปกรณ์ป้องกันอันตรายโดยเฉพาะถุงมือและรองเท้านิรภัย
1.2 การทำงานกลางแจ้ง ได้รับความร้อนและ รังสีอัลตราไวโอเล็ต – พนักงานสูญเสียน้ำทำให้ เป็นลม ผิวหนังได้รับรังสี ทำให้เกิดผื่นแดง – จัดพื้นที่กองไม้ในที่ร่ม โดยการบริหารจัดการให้มีพื้นที่เพียงพอเพื่อลดการกองไม้กลางแจ้ง
– กรณีทำงานกลางแจ้งพนักงานควรสวมเสื้อผ้าป้องกันแสง และอาจใช้ครีมทาป้องกันรังสีอัลตราไวโอเล็ต
2. การเลื่อยแปรรูปไม้ 2.1 เสียงดัง – พนักงานสูญเสียการได้ยิน จากการได้รับเสียงนานๆ 2.1.1 พนักงานที่เข้ามาทำงานบริเวณนี้ควรสวมอุปกรณ์ลดเสียง
2.1.2 ให้มีการตรวจสอบสมรรถภาพการได้ยิน อย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง
2.1.3 มีป้ายเตือนให้พนักงาน สวมใส่อุปกรณ์ลดเสียง
2.2 ฝุ่นฟุ้งกระจาย – พนักงานหายใจเอาฝุ่นเข้าไปทำให้เกิดการระคายเคืองในระบบทางเดินหายใจ – ให้พนักงานสวมหน้ากากกรองฝุ่น
– ติดตั้ง Hood ดูดฝุ่นในตำแหน่งที่ เหมาะสม
2.3 ได้รับอุบัติเหตุจากการสัมผัสใบเลื่อย – พนักงานได้รับบาดเจ็บที่ มือและแขนจากการ สัมผัสกับใบเลื่อย – ทำการ์ดครอบใบเลื่อยให้โผล่เฉพาะบริเวณที่ใช้ตัด ไม้
– ใช้ไม้ขนาดเหมาะสมดันไม้เข้าสู่เครื่องเลื่อย เพื่อหลีกเลี่ยงการใช้มือ
2.4 ใบเลื่อยสายพานขาด – ใบเลื่อยสายพานขาดกระเด็นออกมาสัมผัสกับร่างกายทำให้ได้รับบาดเจ็บรุนแรง – มีการตรวจสอบใบเลื่อยเพื่อหารอยร้าวหากพบให้เปลี่ยนใหม่ทันที
2.5 การปวดเมื่อยจากการ ยกของหนักเป็นเวลานาน – พนักงานได้รับบาดเจ็บบริเวณกล้ามเนื้อหลัง แขน และไหล่เมื่อต้องยก ไม้ขนาดใหญ่และหนัก เป็นเวลานานๆ – กรณีไม้ท่อนให้ใช้รถยกยก ไม้ให้ได้ระดับเดียวกับโต๊ะเลื่อย แล้วใช้ลูกกลิ้งช่วยลำเลียง
– ปรับระดับพื้นที่พนักงานยืนให้เหมาะสมโดยให้ไม้ อยู่ในระดับต่ำกว่าข้อศอกเล็กน้อย
3. การลำเลียงไม้ไปยังกระบวนการต่างๆ 3.1 อุบัติเหตุจากรถยกชน – พนักงานได้รับบาดเจ็บจากการถูกรถชน หรือทรัพย์สินเสียหาย – กำหนดเส้นทางเดินรถ นอกจากนั้นควรมีสัญญาณเสียง และแสง ขณะรถเคลื่อนที่
3.2 พื้นที่และเส้นทางเดินรถ ยกไม่เรียบ เป็นหลุมบ่อ หรือมี สิ่งกีดขวาง – เมื่อรถยกผ่านเส้นทางจะต้องหลบหลีก อาจเกิดเสียหลักจนชน คน สิ่งของ หรือของที่ยกมาตกออกจากรถได้ – ปรับสภาพพื้นทางเดินภายในโรงงานให้ สม่ำเสมอ กัน
– กำหนดเส้นทางเดินรถและ จุดวางอุปกรณ์ต่างๆให้ชัดเจน
4. การอัดน้ำยาไม้ 4.1 การระเบิดหรือยุบตัวของกระบอกอัดน้ำยา – ถังอัดน้ำยาได้รับความเสียหาย และอาจเกิดอันตรายแก่พนักงานที่ปฏิบัติงานในบริเวณใกล้เคียง – ตรวจสอบเกลียว ข้อต่อ และตัวล๊อคต่างๆของ กระบอกอัดน้ำยาอย่างสม่ำเสมอ
– ติดตั้งลิ้นนิรภัยที่กระบอกอัดน้ำยาไม้
4.2 พนักงานสัมผัสกับน้ำยา – ได้รับอันตรายต่อสุขภาพจากสารเคมีที่สัมผัส – พนักงานที่ควบคุม ต้องได้รับการอบรมวิธีการใช้ และความเสี่ยงในการทำงานกับสารเคมี
– พนักงานที่ต้องสัมผัสกับน้ำยา หรือไม้ที่อัดน้ำยาแล้ว ควรสวมถุงมือ
5. หม้อน้ำ 5.1 หลอดแก้วดูระดับน้ำวาล์วและท่อต่อเข้าหลอดแก้วอุดตัน – ทำให้ระดับน้ำที่หลอดแก้ว ไม่ถูกต้องหรือการส่งสัญญาณ แจ้งระดับน้ำไม่ถูกต้อง ทำให้น้ำ แห้งและอาจเกิดการระเบิดได้ – ตรวจสอบการทำงานของระดับน้ำใน หลอดแก้ว หรือเปรียบเทียบกับหลอดแก้ว อีกอันว่าไม่แตกต่างกัน
5.2 ลิ้นนิรภัยชำรุด – หากแรงดันของหม้อน้ำสูงเกินไปและลิ้นนิรภัยไม่ทำงาน อาจส่งผลให้เกิดการระเบิดเป็นอันตรายต่อพนักงาน ทรัพย์สิน และชุมชน – ตรวจสอบการทำงานและบำรุงรักษาลิ้นนิรภัยตามระยะเวลาที่กำหนด หากพบว่าชำรุดให้เปลี่ยนใหม่ทันที
5.3 น้ำที่ใช้สำหรับหม้อน้ำมีคุณสมบัติไม่เหมาะสม – ส่งผลให้เกิดตะกรันในหม้อน้ำ ซึ่งเป็นสาเหตุให้ เกิดการระเบิด – กำหนดให้มีการตรวจสอบ คุณภาพน้ำที่ป้อนเข้าหม้อน้ำ และตรวจสอบการเกิดตะกรันในหม้อน้ำเป็นระยะ
5.4เครื่องควบคุมระดับน้ำชำรุด – หากเครื่องควบคุมระดับน้ำ ชำรุด ทำให้ไม่สามารถควบคุม ระดับน้ำในหม้อน้ำ อาจส่งผล ให้เกิดการระเบิด เนื่องจากน้ำ แห้ง – ตรวจสอบการทำงานและบำรุงรักษาเครื่องควบคุมระดับน้ำตามระยะเวลาที่กำหนด หากพบว่าชำรุดให้เปลี่ยนใหม่ทันที
5.5 ปั๊มน้ำเลี้ยงหม้อน้ำรั่วหรือทำความดันไม่ได้ตามเกณฑ์ – ส่งผลให้น้ำในหม้อน้ำแห้งอาจเกิดการระเบิดเป็นอันตรายต่อพนักงาน ทรัพย์สิน และชุมชน – ตรวจสอบหาการรั่วและมีการบำรุง รักษาปั๊มน้ำตามระยะเวลาที่กำหนด หากพบว่าชำรุดให้ซ่อมแซมหรือเปลี่ยนใหม่ทันที
5.6 เกจวัดความดัน/สวิทซ์ควบคุมความดันชำรุด – ทำให้ไม่ทราบค่าความดันในหม้อน้ำและไม่สามารถควบคุมความดันของไอน้ำในหม้อน้ำอาจทำให้ความดันสูงเกินและถ้าลิ้นนิรภัยไม่ทำงานอาจทำให้ระเบิด – มีการปรับเทียบความแม่นยำเกจวัดความดัน/ สวิทซ์ควบคุมความดันทุกปี
– ตรวจสอบค่าที่อ่านได้จากเกจวัดความดันและค่าควบคุมของสวิทซ์ควบคุมความดันตรงกัน
5.7 ท่อหรือท่อน้ำในหม้อน้ำแตกหรือรั่ว – ทำให้เกิดความดันในห้องเผาไหม้สูงและอุณหภูมิในห้องเผาไหม้ลดลง การเผาไหม้เชื้อเพลิงทำได้ ยาก อาจนำไปสู่การเกิดระเบิดที่รุนแรง – ตรวจสอบระบบควบคุมระดับน้ำและ สัญญาณแสงหรือเสียงเตือนเป็นประจำ
– ตรวจสอบการเผาไหม้ของเชื้อเพลิงในเตาว่ามีการลุกไหม้ผิดปกติหรือไม่ ถ้ามีให้ทำการหยุดซ่อม
5.8 ฝุ่นและเขม่าควัน – พนักงานอาจได้รับฝุ่นและเขม่าควันทำให้เกิดการระคายเคืองในระบบทางเดินหายใจ – พนักงานสวมหน้ากากกรองฝุ่นขณะปฏิบัติงาน
– มีป้ายเตือนให้พนักงานสวมใส่หน้ากากกรองฝุ่น
– จุดนั่งพักควรห่างจากบริเวณที่มีฝุ่นฟุ้งกระจาย
6. การอบไม้และการ จัดเก็บไม้ 6.1 การกองไม้สูงทำให้ไม้หล่นทับ – พนักงานอาจได้รับอุบัติเหตุจากการถูกท่อนไม้หล่นทับขณะที่ขนย้าย – จัดกองไม้ในห้องอบให้มีความสูงพอเหมาะ
– ใช้วัสดุรัดไม้ในกรณีที่กองไม้อยู่สูง
6.2 ความร้อนจากห้องอบไม้ – พนักงานได้รับความร้อนในกรณีที่เข้าไปปฏิบัติงานในห้องอบไม้ – เปิดประตูให้มีการระบายอากาศก่อนเข้าไปปฏิบัติงาน
– ใช้พัดลมช่วยระบายอากาศ
7. การจัดเก็บไม้แปรรูป 7.1 การเกิดเพลิงไหม้ – ไม้แปรรูปเป็นวัตถุที่ติดไฟได้อาจเกิดไฟไหม้จากประกายไฟหรือความร้อนได้ง่าย – บริเวณที่เก็บไม้ควรเป็นอาคารที่ทำจากวัสดุที่ไม่ติดไฟได้ง่าย
– มีอุปกรณ์ตรวจจับควัน
– มีน้ำยาดับเพลิงที่เหมาะสมในการใช้ดับเพลิงที่เกิดจากไม้ไหม้
8. อัคคีภัย 8.1 ไฟฟ้าลัดวงจร – ไฟฟ้าลัดวงจรทำให้เกิดความร้อนแล้วลุกลามไปยังจุดที่มีเชื้อเพลิงทำให้เกิดเพลิงไหม้ – ตรวจสอบอุปกรณ์ไฟฟ้าสม่ำเสมอ
– ไม่มีฝุ่นเกาะบริเวณฝาปิดและขอบ ยางกันฝุ่นของอุปกรณ์ไฟฟ้า
8.2 ลูกไฟจากหม้อน้ำหรือปล่องหม้อน้ำฟุ้งกระจาย – ลูกไฟจากหม้อน้ำมีความ ร้อนสูงเพียงพอที่จะทำให้ ฝุ่นไม้, เศษไม้ลุกติดไฟได้ – ตรวจสอบบริเวณที่เก็บฝุ่น ไม้ เช่นไซโล,และกองไม้สม่ำเสมอ
9. ระบบไฟฟ้า 9.1 ไฟฟ้าลัดวงจร – เกิดไฟไหม้ 9.1.1 วัสดุอุปกรณ์และส่วนประกอบต่างๆของระบบไฟฟ้าต้องเป็นไปตามมาตรฐาน
9.1.2 มีการตรวจสอบระบบไฟฟ้าในโรงงานและรับรองความปลอดภัยของ ระบบไฟฟ้าเป็นประจำทุกปี
9.1.3 ในบริเวณที่มีฝุ่นปริมาณมาก ระบบไฟฟ้าควรเป็นแบบป้องกันฝุ่น
มลพิษ จุดที่เกิด ลักษณะ ปริมาณ อัตราการเกิดต่อตันผลผลิต การกำจัด การแก้ไข ที่ต้นทาง
1. อากาศเสีย ลานกองไม้และบริเวณทั่วไปในโรงงาน ฝุ่นไม้และเศษไม้จากการจัดเตรียมและลำเลียงวัตถุดิบ 40 ตัน/วัน 0.4 ตัน ? รวบรวมไปเป็นเชื้อเพลิง
โต๊ะเลื่อยไม้ ฝุ่นไม้จากการเลื่อยแปรรูปไม้โดยใช้เลื่อยสายพาน ? ติดตั้งท่อดูดอากาศที่โต๊ะเลื่อยไม้ และต่อไปยังระบบไซโคลน ออกแบบให้ท่อดูดอากาศสามารถดูดฝุ่นที่เกิดขึ้นได้อย่างมีประสิทธิภาพ
หม้อน้ำ ฝุ่นละอองและเขม่าควันจากการใช้ฟืนเป็นเชื้อเพลิง ? ดักจับฝุ่นโดยใช้ไซโคลน
บริเวณโรง งาน ฝุ่นไม้ เศษไม้ และขี้เลื่อยทั้งที่เกิดขึ้นในโรงงาน และที่รวบรวมได้จาก ไซโคลน ? รวบรวมไปเป็นเชื้อเพลิง
? ส่วนที่เหลือจากการเป็นเชื้อเพลิงสามารถขายให้กับผู้ประกอบกิจการประเภทอื่นได้
2. กากของ เสีย กระบอกอัดน้ำยา ตะกอนของน้ำยาที่ใช้อัด เนื้อไม้ 2 ลิตร/วัน 0.02 ลิตร ? ทิ้งในบ่อเก็บตะกอนแล้วนำไปฝังกลบเมื่อมีปริมาณมากพอ

หมายเหตุ : ประมาณการสำหรับโรงงานขนาด 100 ตัน/วัน

ในกระบวนการผลิตของอุตสาหกรรมแปรรูป อัดอบน้ำยาไม้ยางพารา ส่วนใหญ่เป็นระบบปิด โดยจะมีพนักงานเข้ามาตรวจสอบการทำงานของเครื่องจักรเป็นระยะๆ มีเครื่องจักรที่สำคัญคือ เลื่อยสายพาน กระบอกอัดน้ำยาไม้ ห้องอบไม้ และหม้อน้ำ นอกจากนี้ ในการผลิตไม้ยางพาราแปรรูปจะมีการรับวัตถุดิบคือ ไม้ยางพาราท่อน และสารเคมีที่ใช้ในการกระบวนการ เช่นน้ำยาที่ใช้รักษาเนื้อไม้ ดังนั้น จุดเสี่ยงที่อาจก่อให้เกิดผลกระทบต่อพนักงานและทรัพย์สิน ของอุตสาหกรรมแปรรูป อัดอบน้ำยาไม้ยางพารา สามารถสรุปได้ดังนี้

มลพิษทางเสียงที่เกิดขึ้นส่วนใหญ่จะเกิดในขั้นตอนการเลื่อยไม้ การแก้ปัญหาคือควรมีการใช้ PPE (Personal Protective Equipment) เช่น ปลั๊กอุดหู เพื่อป้องกันการผลกระทบจากเสียงดังและไม่เป็นอันตรายต่อสุขภาพพนักงาน

สำหรับระบบป้องกันอัคคีภัยของโรงงานนั้น ควรมีระบบป้องกันภายในอาคารและภายนอกอาคารโดยมีรายละเอียดดังนี้

  • ภายในอาคาร ควรมีการติดตั้งอุปกรณ์ดับเพลิงไว้บริเวณอาคาร และส่วนการผลิตควรติดตั้งระบบ Sprinkle และมีถังเคมีดับเพลิงมือถือกระจายรอบอาคาร
  • ภายนอกอาคาร ติดตั้งระบบจ่ายน้ำดับเพลิง (Fire Hydrant) ไว้ตามจุดต่างๆ เช่น บริเวณลานกองไม้ ห้องอบไม้ และบริเวณที่เก็บไม้แปรรูป

ใส่ความเห็น